Het jaarlijkse wetenschapsfestival Pint of Science brengt wetenschappers naar een bar bij jou in de buurt om je te informeren over de laatste nieuwtjes uit de wereld van de wetenschap.
Dit alles in een losse, gezellige atmosfeer. Het internationale festival doet op 22, 23 en 24 mei verscheidene steden aan in België, waaronder ook Oostende. En omdat in Oostende de zee nooit veraf is, programmeert VLIZ op elk van de drie avonden twee zeewetenschappers en één artiest van kunstencentrum KAAP. Het thema dit jaar is de gezondheid van onze Noordzee. Hoe is het daar nu eigenlijk mee gesteld? Van historische vervuiling en nieuwe uitdagingen tot klimaatverandering.
In de driedelige lezingenreeks ‘Hoe gezond is onze Noordzee’ zoomen het VLIZ en Vlaamse mariene wetenschappers in op de toestand van ons eigen stukje zee. Beginnen doen we met de al langer gekende vormen van vervuiling. Denk maar aan pesticiden, PCBs, zware metalen of olie. Maar evengoed de bacteriologische kwaliteit van het zeewater. Vormen deze nog een bedreiging en waar staan we vandaag? Tijdens de tweede lezingavond krijg je van naaldje tot draadje te horen hoe het zit met recentere vormen van vervuiling in onze Noordzee: van PFAS tot microplastics. Wat zijn de voornaamste bronnen? En dienen we ons zorgen te maken over de effecten op het mariene ecosysteem en onze eigen gezondheid? Eindigen doen we met een avond over klimaatverandering en de gevolgen hiervan. Hoe meten wetenschappers dit in kustgebieden? Kunnen we historische gebeurtenissen in onze Noordzee linken aan een veranderend klimaat? En vooral, welke lessen leren we daaruit voor de toekomst?
Testerep: het verhaal van een verdronken middeleeuws kusteiland en wat ons dit leert voor de toekomst
De kustlijn van Westende, Middelkerke en Oostende lag ooit veel verder in zee. Tijdens de middeleeuwen verdwenen volledige stukken land onder de golven. Kwam dat toen al door de stijgende zeespiegel of was er meer aan de hand? Een verhaal over de lessen die we kunnen trekken uit het verleden om onze kust in de toekomst beter te beschermen tegen het stijgende water, gebracht door Dr. Soetkin Vervust, Landschapsarcheologe aan het Multidisciplinary Archaeological Research Institute (MARI) en de VUB.
Artistiek Intermezzo: De Coelacant: een vis uit andere tijden
Op 22 december 1938 haalt een vissersbootje voor de kust van Zuid-Afrika de netten op. De kapitein van het schip trekt bleek weg wanneer een enorme, donkerblauwe vis tussen zijn vangst verschijnt. Een vreemd wezen, iets wat hij in dertig jaar vissen nog nooit heeft gezien. Wanneer de vissenkenner James Smith wordt opgetrommeld kan die zijn ogen niet geloven: voor hem ligt een fossiel. Een levend fossiel. Bioloog en theatermaker Thomas Ryckewaert brengt het onwaarschijnlijke verhaal van de wetenschappelijke vondst van de 20ste eeuw.
De Noordzee en de koolstofcyclus
Als men het heeft over de opwarming van het klimaat heeft door de mens geproduceerde koolstofdioxide (CO2) een enorme impact. Een van de voornaamste opslagplaatsen van CO2 is de oceaan, daarom verdient deze onze aandacht. Om het effect van klimaatverandering op mariene organismen beter te kunnen inschatten, moeten we de wereldwijde koolstofcyclus in de oceaan en de verdeling van energie binnen systeem aarde beter begrijpen. Het VLIZ-observatiesysteem draagt hieraan bij door klimaatgegevens te verzamelen en beleidsmakers en de industrie te informeren op weg naar koolstofneutraliteit. Een presentatie van Dr. Peter Landschützer, klimaatonderzoeker en onderzoeksdirecteur bij het VLIZ.